pic 1

Opis przypadku

Do apteki zgłasza się kobieta, matka 12-letniej dziewczynki. Córka cierpi z powodu infekcji górnych dróg oddechowych.

Pierwsze objawy wystąpiły 3 dni temu - pojawił się wtedy stan podgorączkowy, obfita śluzowa wydzielina z nosa oraz suchy męczący kaszel. Lekarza pediatra stwierdził infekcję wirusową i zalecił leczenie objawowe – ibuprofen w razie gorączki, dekstrometorfan na noc, w celu złagodzenia kaszlu oraz krople do nosa z xylometazoliną w celu obkurczenia śluzówki i zmniejszenia wodnistego wysięku. Zaznaczył jednak, że gdy kaszel zmieni się na produktywny należy zmienić lek przeciwkaszlowy na syrop wykrztuśny.

Zalecenia:

pic 2 pic 3

Obecnie dziewczynka czuje się lepiej – nie gorączkuje już, wysięk z nosa jest mniejszy, ustąpił suchy męczący kaszel. Jednak w drogach oddechowych zalega gęsta wydzielina, którą jej bardzo trudno odkrztusić. Mama dziewczynki prosi o poradę.

W jaki sposób można zadziałać objawowo? Czy najlepszym wyborem będą leki wykrztuśne, skoro córka ma problem z odkasływaniem? Czy można zastosować coś jeszcze, co nie będzie kolidowało z lekami zaleconymi przez pediatrę?

Dziecko nie choruje przewlekle, nie przyjmuje również innych leków.

Rozwiązanie

W przeprowadzonym wywiadzie można stwierdzić, że dziewczynka jest obecnie w II fazie zapalenia górnych dróg oddechowych - tak zwanej obturacji gęstej [1]. W fazie tej dochodzi do zmian fizykochemicznych śluzu zapalnego, który ulega zagęszczeniu do postaci żelowej poprzez tworzenie się kompleksów białkowo-mukopolisacharydowych oraz mostków siarczkowych – z tego względu może być trudny od odkrztuszenia [1,2].

Faza ta charakteryzuje się również stanem zapalnym w obrębie błon śluzowych dróg oddechowych i naciekiem komórkowym. Reakcji zapalnej towarzyszy obrzęk oraz skurcz oskrzeli i zakłócenie transportu mukocyliarnego odpowiedzialnego za oczyszczanie dróg oddechowych [2,3]. Zmiany te powodują również dodatkowe zwężenie dróg oddechowych oraz zwiększają ryzyko namnażania się bakterii i ewentualnego rozwoju powikłań [4]. Do zagęszczenia wydzieliny przyczynić się może również odwodnienie organizmu wynikające z przebiegu choroby, wdychania suchego powietrza oraz stosowania leków obkurczających śluzówkę w pierwszej fazie infekcji [4].

pic 4 pic 5

Zalecenia

Leczenie w tej fazie choroby nastawione jest przede wszystkim na zmniejszenie lepkości wydzieliny. Ważne jest również wyeliminowanie stanu zapalnego toczącego się w obrębie górnych dróg oddechowych – to znacząco poprawia komfort chorego [5].

W przypadku obturacji gęstej niezwykle ważna jest ekspozycja na chłodne i wilgotne powietrze. Można pacjentowi również zalecić nebulizację z roztworu soli fizjologicznej [4]. Działanie takie prowadzi do obkurczenia błon śluzowych objętych stanem zapalnym bez porażenia ruchu rzęsek i zagęszczania wydzieliny. Istotne jest również prawidłowe nawodnienie organizmu [1,6].

Spośród leków rozrzedzających wydzielinę można zaproponować mukolityki i mukokinetyki, które zmieniają charakter wydzieliny i przyśpieszają jej wydalanie nie mając wpływu na zwiększenie jej produkcji np. ambroksol, bromoheksyna czy acetylocysteina [2,4]. Jednak leków tych zwyczajowo nie powinno się stosować po godzinie 17-18 z uwagi na możliwość wzmożonego odruchu kaszlowego, który zaburzałby odpoczynek nocny [4,6]. Należy zalecić również odstawienie stosowanych leków obkurczających błonę śluzową, ponieważ przyczyniają się one do dodatkowego zagęszczania śluzu [2].

pic 6

Pacjentce można zaproponować wspomagająco preparat zawierający w swoim składzie fenspiryd. Jest to lek, który można stosować na każdym etapie infekcji. Łączy on w sobie działanie typowe dla NLPZ i mukolityków, a więc może być podany też w fazie obturacji gęstej.

Jego działanie związane jest ze zmniejszaniem wytwarzania mediatorów stanu zapalnego i antagonistycznym wpływie na receptory H1. Zaliczany jest do silniejszych leków przeciwzapalnych – powstrzymuje uwalnianie kwasu arachidonowego z fosfolipidów błony komórkowej [3].

Dzięki opisanym działaniom zmniejsza obrzęk błony śluzowej oraz nadmierną sekrecję nie upośledzając jednocześnie pacy aparatu rzęskowego [1].

Przyczynia się również do spadku lepkości wydzieliny, poprawia transport mukocyliarny i pozwala osiągnąć efekt antybronchokonstrykcji [3,7]. Dzięki temu szybko łagodzi objawy infekcji, a jego skuteczność bardzo często pozwala na uniknięcie stosowania dodatkowych preparatów. Przy tym jest lekiem o dobrej tolerancji stosowania [5]. Syrop należy podawać bezpośrednio przed posiłkami, a co ważne - można go również stosować na noc. Nie wchodzi on również w interakcje z lekami mukolitycznymi, a więc może być stosowany równolegle z leczeniem zaleconym przez lekarza [7].

pic 7

Warto pacjentce przypomnieć również, że lek ten jest tylko preparatem objawowym i w razie utrzymywanie się lub nasilenia dolegliwości należy zasięgnąć kolejnej opinii lekarskiej, który być może zaleci podawanie antybiotyku.

mgr farm. Iwona Napierała

Piśmiennictwo:
1. Albrecht P. Czy i jak leczyć objawowo zakażenia dróg oddechowych. Medycyna Rodzinna 2004; 6: 268-277
2. Matysik M. therapy of the viral upper respiratory tract infections. Pediatria 2012; 6(87)
3. Spiczak TB. Miejsce terapii przeciwzapalnej w ostrych chorobach dróg oddechowych u dzieci. Pediatria 2012; 5(91)
4. Hryniewicz
5. Geppe NA et al. Use of Eurespal (fenspiride) in acute respiratory diseases in children: Efficacy and safety (results of the study under the «ELF» program). Вопросы современной педиатрии 2005; 4(2): 53-58
6. Rygalski M, Zawisza E. Leczenie kaszlu infekcyjnego. Lek w Polsce 2015; 8(25): 20-24
7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fosidal 05/2011

Fenspiryd - co wiemy o tej cząsteczce?
Pacjent z infekcją i z osłabionym odruchem kaszlowym
Fenspiryd

Zaloguj się